လူသားအရင္းအျမစ္စီမံခန္႔ခြဲမႈပညာ(HR)

လူသားအရင္းအျမစ္စီမံခန္႔ခြဲမႈပညာ(HR)
Share this Post:

“လူသားအရင္းအျမစ္စီမံခန္႔ခြဲမႈပညာ(HR)" Human Resource Management(HRM) မွာလူသားအရင္းအျမစ္ျဖစ္တဲ့ Humam Resource ဆိုတဲ့အပိုင္းႏွင့္ စီမံခန္႔ ခြဲမႈ Management ဆိုၿပီး အပိုင္း(၂)ပိုင္း ပါဝင္ပါတယ္။

 

Human Resource ဆိုတာ လူသားမ်ားအား အျခားေသာသဘာ၀သ ယံဇာတမ်ားနည္းတူအရင္းအျမစ္ Resource တစ္ခုအေနျဖင့္ ႐ႈျမင္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ Management ကိုေတာ့ The art of getting things done through people လို႔ေယဘု ယအားျဖင့္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ ဆိုၾကပါတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက သတ္မွတ္ကာလတစ္ခုမွာ ၿပီးေျမာက္ေစခ်င္တဲ့အရာကို လူေတြ ကတဆင့္ရယူျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ ေတာ့ Management ရဲ႕ပင္ကိုယ္ဖြင့္ဆို ခ်က္မွာပင္ လူေတြကတဆင့္ဆိုတဲ့ Through people ဆိုတာ ပါၿပီးသားပဲျဖစ္ပါ တယ္။ #Why is HRM important? လူသားအရင္းအျမစ္စီမံခန္႔ခြဲမႈ (HRM) ဘာေၾကာင့္လုပ္ရတာလဲ ဘာေၾကာင့္ လုပ္ဖို႔လိုတာလဲဆိုရင္ အဓိကအေၾကာင္း အရင္းတစ္ခုက ဝန္ထမ္းေရးရာကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမွားအယြင္းေတြကိုတတ္ ႏိုင္သမၽွေရွာင္ခ်င္လို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ မည္သည့္မန္ေနဂ်ာတစ္ဦး တစ္ေယာက္ကမၽွမ လိုခ်င္ၾကတဲ့ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကို ဆင္ျခင္ႏိုင္၊ ေရွာင္လႊားႏိုင္ရန္အတြက္ျဖစ္ ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

 

(1)တာဝန္ေပးအပ္ေသာအလုပ္အ တြက္ မေလ်ာ္ကန္ေသာသူကို အလုပ္ခန္႔မ ျခင္း

(2)ဝန္ထမ္းေတြအတည္အၿငိမ္မရွိဘဲ မ ၾကာခဏအလုပ္မွထြက္ျခင္း

(3)ေလ်ာ္ကန္ေသာသူကို အလုပ္ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးသည့္တိုင္ေအာင္ ကိုယ္စြမ္း၊ ဉာဏ္စြမ္းရွိသေလာက္ အလုပ္လုပ္မႈမ ရွိျခင္း

(5)အလုပ္သမားေရးရာကိစၥေတြနဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး တရားစြဲဆိုခံရျခင္း

(6)လုပ္ငန္းခြင္အတြင္းရွိဝန္ထမ္းေတြ အေနျဖင့္ လုပ္ခ၊ လစာ၊ ရပိုင္ခြင့္၊ ခံစားခြင့္      မ်ားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မၽွတမႈမရွိဘူးလို႔ ခံစား ရျခင္း

(7)လိုအပ္ေသာသင္တန္းမ်ားစီစဥ္ေပး ျခင္းမရွိဘဲ လမ္းေဟာင္းစနစ္ေဟာင္းျဖင့္ လုပ္ငန္း၏ အားေလ်ာ့က် ျခင္း အထက္မွာေျပာခဲ့တဲ့ ဥပမာမ်ားနည္း တူ အျခားေသာဝန္ထမ္းေရးရာကိစၥအ ေတာ္မ်ားမ်ား အားနည္းစနစ္က်က်ျဖင့္ အက်ိဳးရွိစြာအသုံးခ်ႏိုင္ဖို႔ HRM လုပ္ရ   ျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ #Who do HRM? HRM ဘာေၾကာင့္လုပ္ရတာနား လည္ၿပီးေနာက္ ဘယ္သူလုပ္မွာလဲဆိုတဲ့ အေျဖကေတာ့ HR Manager ႏွင့္ သက္ ဆိုင္ရာ Line Manager (eg: Operation manager, Sale manager, Marketing manager) ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့သက္ဆိုင္ရာ Line Manager ေတြဟာလဲပဲ HR Manager တစ္ေယာက္ လို ဝန္ထမ္းေ႐ြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္း၊ သင္ တန္းေပးျခင္း ၊ စြမ္းေဆာင္ရည္အကဲျဖတ္ ျခင္းစတဲ့ တာဝန္ေတြကိုေဆာင္႐ြက္ရတဲ့ အတြက္ ၎မန္ေနဂ်ာမ်ားကိုလည္း HR Manager မ်ားလို႔ သတ္မွတ္လို႔ရပါတယ္။

 

ယေန႔ လုပ္ငန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာ HR Department မ်ားထားလာၾက ပါၿပီ။ ဒီေတာ့ အဲဒီ HR Department မွာ ရွိတဲ့ HR ေတြရဲ႕တာဝန္ေတြကဘာေတြလဲ၊ HR Department က အျခားေသာဌာန ေတြႏွင့္ ဘယ္လိုဆက္ဆံမႈေတြ ရွိရမလဲ၊ သက္ဆိုင္ရာ Line Manager ေတြရဲ႕တာဝန္ ေတြကေရာ ဘာေတြလဲဆိုတာကို ေမးခြန္း ထုတ္စရာျဖစ္လာပါတယ္။

 

အဆိုပါေမးခြန္း ကိုေျဖဖို႔အတြက္ အရင္ဦးဆုံးလိုအပ္တာ ကေတာ့ တိုက္႐ိုက္အာဏာျဖစ္တဲ့ Line Authority တို႔ကို သြယ္ဝိုက္အာဏာျဖစ္ တဲ့ Staff Authority တို႔ကို ခြဲျခားသိရွိေနဖို႔ ပဲျဖစ္ပါတယ္။ Authority အာဏာဆိုတာ ဆုံးျဖတ္ ပိုင္ခြင့္၊ ၫႊန္ၾကားပိုင္ခြင့္၊ အမိန္႔ေပးပိုင္ခြင့္၊ တာဝန္ေပးပိုင္ခြင့္တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ တိုက္ ႐ိုက္အာဏာျဖစ္တဲ့ Line Authority မွာ ေတာ့ ေယဘုယ်အားျဖင့္ မန္ေနဂ်ာေတြ က သက္ဆိုင္ရာလက္ေအာက္ငယ္သား ေတြကို အမိန္႔ေပးခိုင္းေစပိုင္ခြင့္ေတြ တာ ဝန္ေပးအပ္ျခင္းေတြလုပ္ခြင့္ရွိပါတယ္။တိုက္႐ိုက္အာဏာ Line Authority က အထက္လူႀကီးႏွင့္ လက္ေအာက္ငယ္သား ဆိုတဲ့ အထက္ေအာက္ဆက္ဆံေရးတစ္ခု ကို ဖန္တီးေပးပါတယ္။ ဥပမာ အေရာင္း ဌာနတာဝန္ခံ General Manager က လက္ ေအာက္ရွိအေရာင္း Manager အားလာ မယ့္အဂၤါေန႔မွာလုပ္မယ့္ Sale Presentation အတြက္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေအာင္လုပ္ ထားပါလို႔ တာဝန္ေပးျခင္းမ်ိဳးပဲျဖစ္ပါ တယ္။

 

သြယ္ဝိုက္အာဏာျဖစ္တဲ့ Staff Authority က အျခားေသာ Line Manager ေတြႏွင့္ ဝန္ထမ္းေတြအေပၚမွာ အႀကံ ေပး၊ အေထာက္အပံ့ေပးႏိုင္တဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ကိုရေစပါတယ္။ အဆိုပါ Staff Authority က အႀကံေပးဆက္ဆံေရးတစ္ခုကို ဖန္တီး ေပးပါတယ္။ ဥပမာ HR Manager တစ္ေယာက္ကသက္ဆိုင္ရာ Line Manager တစ္ဦးအားသတ္မွတ္ ဝန္ထမ္းေ႐ြးခ်ယ္မႈ မွာ စမ္းသပ္မႈေတြျဖစ္တဲ့ Tests ေတြကို အသုံးျပဳရန္ အႀကံေပးျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ငန္းရဲ႕ဖြဲ႕စည္းပုံတစ္ခုက ရည္ ၫြန္းေဖာ္ျပထားတဲ့ Organization Chart မွာတိုက္႐ိုက္အာဏာသုံးခြင့္ရွိတဲ့ မန္ေန ဂ်ာေတြကို Line Manager ေတြလို႔သတ္ မွတ္ၿပီး သြယ္ဝိုက္အာဏာျဖစ္တဲ့ အႀကံ ေပးခြင့္ရွိတဲ့ မန္ေနဂ်ာေတြကို Staff Manager ေတြလို႔ သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။ မိမိ လုပ္ငန္းႀကီးေရရွည္ရပ္တည္ႏိုင္ေရးအ တြက္ အေရးႀကီးတဲ့ အေရာင္းဌာနတို႔၊ ထုတ္လုပ္မႈဌာနတို႔ကို စီမံခန္႔ခြဲသူေတြကို Line Manager ေတြလို႔ေခၚပါတယ္။

 

အဆိုပါဌာနေတြကို အကူအညီ အေထာက္ အပံ့ေပးႏိုင္ရန္၊ အႀကံေပးႏိုင္ရန္ထားရွိ ၾကတဲ့ အဝယ္ဌာနတို႔၊ လူ႕စြမ္းအားအရင္း အျမစ္ဌာနတို႔လိုဌာနေတြကို စီမံခန္႔ခြဲရတဲ့ သူေတြကိုေတာ့ Staff Managers ေတြလို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီေတာ့ HR Manager ႏွင့္ HR professional ေတြရဲ႕လုပ္ပိုင္ခြင့္အ ခန္းက႑ဟာ အႀကံေပးရန္၊ အေထာက္ အပံ့ေပးရန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ Line Manager ေတြျဖစ္ တဲ့ အေရာင္းမန္ေနဂ်ာတို႔၊ ထုတ္လုပ္မႈမန္ ေနနဂ်ာတို႔ဟာ လက္ေအာက္မွာရွိတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြ Human Resource ေတြကို စီမံခန္႔ခြဲတဲ့ တာဝန္ကိုလည္း ထမ္းေဆာင္ ၾကတဲ့အတြက္ အဆိုပါ Line Manager ေတြကိုလည္း HR Manager ေတြလို႔ေခၚ လို႔ႏိုင္ပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာမန္ေနဂ်ာ ေတြရဲ႕ HR ႏွင့္ပတ္သက္တဲ့ ေယဘုယ်တာ ဝန္ေတြကို ေအာက္မွာေဖာ္ျပလိုပါတယ္။

 

(1)လုပ္ကိုင္ရတဲ့ အလုပ္နဲ႔ကိုက္ညီတဲ့ အ ရည္အခ်င္းျပည့္မီသူကို ေနရာခ်ထားျခင္း။

(2)ဝန္ထမ္းအသစ္ေတြကို လုပ္ငန္းႏွင့္ အံ ဝင္ခြင္ခ်ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးျခင္း။

(3)သတ္မွတ္လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြကို ထမ္း ေဆာင္ရန္လိုအပ္တဲ့ သင္တန္းေတြေပး ျခင္း။

(4)မိမိလက္ေအာက္မွာရွိတဲ့ ဝန္ထမ္း တစ္ဦးခ်င္စီရဲ႕ လုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္ရည္ တက္လာေအာင္ စြမ္းေဆာင္ေပးျခင္း။

(5)အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ ေပါင္းစည္းလုပ္ကိုင္ ေအာင္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ လုပ္ငန္းခြင္ဆက္ ဆံေရးေတြအဆင္ေျပေအာင္ ဖန္တီးေပး ျခင္း။

(6)သတ္မွတ္ထားတဲ့ လုပ္ငန္းတြင္းမူ ဝါဒ၊ လုပ္ပုံကိုင္ပုံေတြကိုအေကာင္အ ထည္ေဖာ္ျခင္း။

(7)လုပ္သားေတြႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ကုန္ က်မႈစရိတ္မ်ားတတ္ႏိုင္သေလာက္ ထိန္း ခ်ဳပ္ေပးျခင္း။

(8)ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕စိတ္ဓာတ္ေရးရာေတြ တိုးတက္လာေအာင္ ဖန္တီးေပးျခင္း။

(9)လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း ဝန္ထမ္းေတြက်န္း မာေရးႏွင့္ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းေရးကို ေဆာင္႐ြက္ေပးျခင္း စတာေတြပဲျဖစ္ပါ တယ္။

 

Ref: Human Resource Management by Gary Dessler, 13th Edition (HR Journal) ‪#‎ပိုင္စိုး(Management)

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ျမန္မာ့ေခတ္ျပိဳင္စီးပြားေရးအတြက္ အသိပညာဦးေဆာင္မူျဖင့္ ေရရွည္တိုးတက္မူဆီသို့

ျမန္မာ့စြန့္ဦးထီထြင္မူႏွင့္ စီးပြားေရစီမံခန့္ခြဲမူ အခမဲ့ ၀က္ဆိုဒ္

www.entrepreneursme.com (www.esmemm.com)

ျမန္မာ့စြန့္ဦးတီထြင္မူႏွင့္ စီးပြားေရးစီမံခန့္ခြဲမူ သင္တန္းေက်ာင္း

Myanmar Entrepreneur SME Institute (MESI)

ျမန္မာနိုင္ငံအႏံွ့တြင္ သင္တန္းေက်ာင္း (၅)ခု ၊ ျမိဳ့ေပါင္း(၁၈) နွင့္၊ လုပ္ငန္းေပါင္(၅၀၀)ေက်ာ္ စီမံခန့္ခြဲမူ ရံုုး၀န္ထမ္း (၄၀၀၀)ေက်ာ္ အား ၀န္ေဆာင္မူေပးထားျပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လူၾကီးမင္းတို့ လိုအပ္တဲ့ စီးပြာေရဆိုင္ရာ (သင္တန္း+အၾကံေပး+၀န္ေဆာင္မူ) မ်ားအား www.esmemm.com (MESI)တြင္ ၀န္ေဆာင္မူရရိွနိုင္ပါျပီ။



ESME Logo